Vaderdag vieren

Op 20 juni van dit jaar is het volgens de regels weer Vaderdag. Maar is dat wel voor iedereen een fijne dag? Bovendien, is deze dag wel zo gemakkelijk een plek te geven in de christelijke feestkalender?
Niet iedereen is een vader, of moeder. Natuurlijk, sommigen kiezen daar heel bewust voor of stellen vast dat dit nu eenmaal zo gelopen is en hebben daar niet zoveel last van. Maar voor anderen wordt dit wel gevoeld als een diep verdriet. Een verdriet dat ook niet op te lossen is. Dat geldt zeker voor wie opgegroeid is met de gedachte dat biologische kinderen krijgen ook een opdracht is van God, en het krijgen van kinderen een zegen van God zelf. Als die zegen jou onthouden wordt doet dat pijn.
Tot zover de moeite die er is met vader- en moederdag. Maar is daar uit de Bijbel niet nog wat anders over te zeggen?

Dankbaar

Om te beginnen, Vaderdag heeft ook wel wat te zeggen voor wie zelf geen vader ís. Iedereen heeft namelijk wel zelf een vader of een vader gehad. Vaderdag en moederdag zijn niet bedoeld om fijn in het zonnetje gezet te worden, maar vooral om iedereen de gelegenheid te geven om dankbaar te zijn voor wat vader en moeder in jouw leven betekend hebben! Zelfs als op die vader en moeder van alles is aan te merken dan is er op zijn minst de dankbaarheid dat zij jou het leven gegeven hebben. Het is goed om daar dankbaar voor te zijn, daar bij stil te staan en als het even kan om daar die ouders – als ze nog in leven  zijn, als je ze kent en er ook nog contact mee is – dat ook te laten merken. Een woord van dankbaarheid, misschien een klein geschenk kan veel goed doen. Ook hiervoor geldt: het is zaliger om te geven dan te ontvangen. Vader- en moederdag zijn er dus niet voor de ouders, maar voor ieder kind dat zo de kans krijgt zijn of haar dankbaarheid te laten zien. Deze dagen zijn er voor de kinderen, en zijn we allemaal kinderen van een vader en een moeder!

Natuur en genade

De ervaring van het verwekken en baren van kinderen, de band die je zo krijgt als ouders met kinderen is bijzonder. Hoewel ik ouders daar ook wel eens ánders over heb horen praten, weet ik als vader van vijf kinderen dat dit als een groot goed gezien kan worden. Maar ik vraag me ook af of die aandacht voor het ouderschap en dat natuurlijke proces van verwekken en geboren worden, ouders en kind zijn, niet te ‘natuurlijk’ en te weinig geestelijk is, te weinig iets van genade?
Als we ouderschap zo strikt biologisch zien, vatten we het vader- en moederschap iets te begrensd op. In de Bijbel heeft het vader- en moederschap niet in de eerste plaats iets met natuurlijke processen en het doorgeven van genen te maken, en is daar zeker niet toe beperkt. Nu bestonden er in Bijbelse tijden al geen DNA-testen, maar men maakte zich sowieso niet zo druk om biologische afstamming. Zo kennen we bijvoorbeeld de profetenzonen. Dat waren geen biologische zonen van de profeet, maar dat waren de mensen die door de profeet werden ingewijd in de vaardigheden en de geheimen van de profetie. Andere Bijbelse voorbeelden zijn I Samuël 26:12 waar koning Saul zijn opvolger David zoon noemt, omdat hij zich verantwoordelijk voelt voor de ander, of Spreuken 2:1 waar een vader vooral de leermeester is, waar in dit geval zelfs God die leermeester, dus de vader is. En zo zijn er heel wat meer teksten.
Ook staat er in de Bijbel dat je vader en moeder zou moeten eren. Maar daar gaat het natuurlijk niet om een soort verering van je natuurlijke ouders. Ouders eer je, laat je van gewicht zijn, maar alleen omdat en voor zover ze jou opvoeden met het oog op de toekomst van God! En o ja, ook niet gelovige ouders doen voor hun kinderen veel goeds dat hun kinderen verder brengt op die weg. Ik heb in ieder geval niet de pretentie dat ik een betere vader zou zijn dan anderen die geen christen zijn. Ik geloof wel dat het kijken naar God de Vader mij helpt om zelf een betere vader te zijn.

Mooie dagen

Zo zijn Vaderdag en Moederdag mooie dagen om eens stil te staan bij wie er allemaal voor jou als een vader en moeder geweest zijn, en om daar dankbaar voor te zijn. Maar het is ook een mooie aanleiding om eens te zien wat onze taak is om vader en moeder te zijn voor nieuwe generaties in kerk en samenleving. Want als wij al zoveel ontvangen hebben, is het toch ook mooi om dat wat wij ontvangen hebben ook weer door te geven aan de komende geslachten, in woorden en in daden?
Tot slot: in alle gevallen past ons wel de nodige bescheidenheid. Mensen kunnen alleen vader en moeder genoemd worden omdat en voor zover ze de liefde, de woorden en de beloftes van God zelf doorgeven. Daarin schieten we ook onvermijdelijk regelmatig te kort. Strikt genomen mag je daarom maar Eén iemand werkelijk altijd en overal Vader noemen en zodanig aanspreken. Zoals Jezus het zegt in Mattheüs 23:9: ‘Noem niemand op aarde vader, want jullie hebben maar één vader, de Vader in de hemel’.

Juni 2021
J.A. Berkheij