Blog: participeren in Taizé

De eerste troonrede van Koning Willem Alexander (september 2013) is de boeken ingegaan als een memorabele. Vanwege dat ene woord, dat de koning daarin noemt… de participatiesamenleving. Met deze omschrijving: “Van iedereen die dat kan, wordt gevraagd verantwoordelijkheid te nemen voor zijn of haar eigen leven en omgeving.” We hebben er inmiddels allerlei (andere) beelden bij. Maar participeren gebeurt op veel meer plekken en momenten. Mensen delen via online platforms huizen, auto’s, gereedschappen of maaltijden. Zo is er langzaam een nieuwe economie ontstaan, namelijk de deeleconomie, vaker met punten of beloningen, dan gebaseerd op geld.

De gemeente als deeleconomie

De schrijver van Handelingen wil ons maar al te goed laten zien dat wanneer gelovigen samenkomen, aangedreven door Gods Geest, ze samen tot zeer grootse zaken in staat zijn. En vanuit het grote liefdesgebod mag dat ook van hen worden verwacht. De beschrijving van de gemeenschap die na Pinksteren ontstaat doet denken aan een klooster of commune. Ze delen alles met elkaar en staan in goed aanzien bij het gehele volk. De meeste commentaren op deze Bijbelpassage geven aan dat dit mogelijk nooit echt zo heeft plaatsgevonden. Ja, misschien als huiskamergemeente. En wie de geschiedenis van Handelingen doorleest, die zal ontdekken dat het beeld van de jonge gemeente snel verslechtert. Ananias houdt bijvoorbeeld geld achter en er ontstaat strijd over de koers van deze jonge Pinkstergemeente. Gaat het ten diepste ons toch altijd om: What’s in it for me? Deugt de mens eigenlijk wel voldoende om zo samen te kunnen leven?

Taizé als oefenplaats in participatie

Deze zomer bezochten Martine van der Herberg en ik samen met 7 jongeren het Franse ‘openlucht’ klooster Taizé in de Bourgogne. Boven op een Franse heuvel voltrekt zich een participatiewonder. De broeders leven daar al tientallen jaren samen, omringd door wekelijks duizenden jongeren uit heel Europa, die daar gemiddeld een week verblijven. Een logistieke operatie ontvouwt zich daar dagelijks. Want iedereen krijgt er onderdak en eten. Toch zie je de broeders er nooit het eten voor de jongeren opscheppen of hen om 24.00 uur manen stil te zijn en te gaan slapen. Het zijn de jongeren zelf die dit doen. Opgedeeld in teams worden alle aanwezige jongeren gevraagd mee te werken. Van bordjes SILENCE (stilte) omhooghouden of de WC’s schoonhouden tot drankjes aan de bar uitschenken. En de jongeren die besluiten langer in Taizé te blijven, die worden met hun gaven ingezet. Zo mocht een Nederlandse jongere deze zomer de aartsbisschop van York namens Taizé van het vliegveld halen. En je wordt door een Poolse tiener erop gewezen dat de bar gaat sluiten. Iedereen doet mee, ook als de taak je niet zo bevalt, of als jij het zelf anders in zou vullen. En natuurlijk drukt ook hier wel iemand (m/v) zijn spreekwoordelijke snor. Maar het merendeel van de jongeren deugt en doet mee. En belangrijker: het maakt Taizé ook meer tot hun eigen plek. Geweldig om (als oudere) te zien!

Ook meer participatie in de kerk?

We oefenen er wat mee. Want ook de kerk is van ons allemaal. De diaconie laat ons vakantietassen samenstellen voor de mensen die zij met extra’s ondersteunen. We voeren op meer momenten het geloofsgesprek met elkaar, binnen en buiten de kerkdienst. En via onze structuur van werkgroepen hoef je geen ambtsdrager te zijn om toch betrokken te raken bij de uitvoering van de eredienst of het pastoraat. Binnenkort is het mogelijk om per WhatsApp met mij mee te denken over de lezing van de zondag. Want de geloofsgemeenschap, die vormen we met elkaar. Ik hoop dan ook dat het de plek mag zijn waar ook u of jij zich geroepen voelt (jo)uw talenten in te zetten of (jo)uw steentje bij te dragen, ook in dit nieuwe seizoen.

ds. Joost Schelling