BLOG: Het grote witte kruis

Al enkele jaren lopen in de veertigdagentijd tientallen mensen onder een groot wit kruis door de straten van één van onze steden. Ze worden op hun tocht omstuwd door honderden andere mensen.
En enkele miljoenen Nederlanders volgen hen op de tv.
Wat beweegt die mensen? Dat zijn toch niet allemaal overtuigde gelovigen?
In ons land en in heel Europa hebben we gezien hoe miljoenen mensen de kerken hebben verlaten.
En hoe velen van hen afscheid namen van het christelijk geloof. Dat laatste is toch atheïsme? Niet meer in God geloven of in iets hogers, hoe dan ook?

Zal het atheïsme winnen?

Een halve eeuw geleden waren we bang dat het christendom uit Europa zou verdwijnen. Een sterke teneur in de media was: Religie heeft afgedaan. Ook vooraanstaande filosofen verkondigden dat.
Maar vandaag is religie weer volop in beeld. Soms is het alleen maar een vaag gevoel van religiositeit. Velen van hen zeggen: Ik ben niet gelovig maar ik denk dat er toch meer is tussen hemel en aarde dan wij beseffen. Er blijkt veel verwarring en een vaag vermoeden. Bij begrafenissen wordt, ook door niet-christenen, vaak gezegd: ‘Nu is hij weer bij zijn lieve vrouw.’
Waar gronden die mensen dat op?
Dat vage vermoeden. ‘Er moet wel iets zijn.’ Dat noemt men soms het ietsisme. Daar moeten we als kerkmensen niet laatdunkend over spreken. Iets is altijd nog meer dan niets. Iets kan uitgroeien.

Hoe komen mensen tot geloof?

We weten langzamerhand wel dat we met kerkelijke dogma’s mensen niet overtuigen. Wat mensen raakt dat zijn de verhalen uit het Evangelie. Over het optreden van Jezus en ook zijn lijdensweg.
In 1992 heb ik 72 leden van de christelijke kerk in Zuid-Sumatra uitvoerig geïnterviewd omdat ik, voor mijn boek, meer wilde weten over de geloofsbeleving van deze christenen. Zij waren bijna allemaal uit de islam overgekomen. Als ik dan vroeg waarom zij christen waren geworden kreeg ik vaak te horen hoe ze vroeger op Java op een christelijke school hadden gezeten. Ze vertelden dat die verhalen uit het evangelie hen nooit meer losgelaten hadden. Vooral die over Jezus en zijn lijdensweg. Sommigen zeiden: Zoals wij God in Jezus Christus hebben leren kennen, dat willen we nooit meer opgeven.

Gedenken en vieren

Mensen die onder dat witte kruis lopen en niet zelf geloven zijn er zo dicht bij gekomen. Ze horen het evangelie en zien het afgebeeld. Ze kunnen het bijna tasten.
We weten niet hoe het christendom in Europa zich zal ontwikkelen. Er gaan allerlei stromingen door onze samenleving Er is veel onzekerheid bij mensen. Mensen voelen zich vaak als los zand. Dat is geen wonder. Het atheïsme kan geen gemeenschap onder mensen stichten. Het christelijk geloof wel. Wij gaan samen weer gedenken hoe Jezus, Gods Messias, zich voor mensen inzette en zijn leven voor ons gaf. Daarom kunnen wij toch ook niet alleen maar voor onszelf leven? Zonder om te zien naar mensen in onzekerheid en nood. Zeker niet omdat we weten dat God hem uit de dood heeft teruggeroepen. Vieren en delen horen bij elkaar.

Ds. Evert Hoogerwerf